Σε μία από τις μεγαλύτερες λαϊκές κινητοποιήσεις των τελευταίων ετών, δεκάδες χιλιάδες πολίτες πλημμύρισαν το Σάββατο τους δρόμους των Τιράνων, διαδηλώνοντας κατά του σχεδίου ανάπτυξης πολυτελούς τουριστικού συγκροτήματος που συνδέεται με την οικογένεια του Αμερικανού Προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.
Η χθεσινή συγκέντρωση αποτέλεσε την 35η συνεχόμενη διαδήλωση από τα τέλη Μαΐου, όταν ξεκίνησε το κίνημα αντίδρασης απέναντι στην προωθούμενη επένδυση στην προστατευόμενη περιοχή του Ζβέρνετς, στη νοτιοδυτική Αλβανία.
Στο επίκεντρο της διαμάχης βρίσκεται το σχέδιο ανέγερσης πολυτελούς ξενοδοχειακού συγκροτήματος που συνδέεται με την Ιβάνκα Τραμπ και τον σύζυγό της Τζάρεντ Κούσνερ, έργο που υπολογίζεται ότι θα ξεπεράσει τα 4,6 δισεκατομμύρια δολάρια.
Η «Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο»
Το κίνημα έχει αποκτήσει πλέον συμβολικό χαρακτήρα, υιοθετώντας την ονομασία «Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο», από τα χιλιάδες φλαμίνγκο που φιλοξενούνται στη λιμνοθάλασσα της περιοχής, η οποία θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός σταθμός για τα αποδημητικά πουλιά.
Οι διαδηλωτές καταγγέλλουν ότι η τουριστική ανάπτυξη απειλεί ένα από τα σημαντικότερα προστατευόμενα οικοσυστήματα της Αδριατικής, ενώ παράλληλα κάνουν λόγο για έλλειψη διαφάνειας και εξυπηρέτηση ιδιωτικών συμφερόντων εις βάρος του δημόσιου.
«Αυτό που ξεκίνησε ως η Επανάσταση των Ροζ Φλαμίνγκο εξελίχθηκε σε μια γενικευμένη λαϊκή διαμαρτυρία απέναντι στη διαφθορά», δήλωσε διαδηλώτρια στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων (AFP), ζητώντας την παραίτηση του πρωθυπουργού Έντι Ράμα.
«Η Αλβανία δεν πωλείται»
Κεντρικό σύνθημα των κινητοποιήσεων είναι το «Η Αλβανία δεν πωλείται», το οποίο κυριάρχησε στα πανό που κρατούσαν οι διαδηλωτές.
Οι πολίτες ζητούν την κατάργηση του νόμου που επέτρεψε την επιτάχυνση των διαδικασιών αδειοδότησης σε προστατευόμενες περιοχές, υποστηρίζοντας ότι η κυβέρνηση θυσιάζει τον φυσικό πλούτο της χώρας στο όνομα της τουριστικής ανάπτυξης.
Παράλληλα, πολλοί ξεκαθαρίζουν πως δεν αντιτίθενται στις ξένες επενδύσεις, αλλά απαιτούν αυτές να γίνονται με πλήρη διαφάνεια, σεβασμό προς το περιβάλλον και το δημόσιο συμφέρον.
Επεισόδια και συλλήψεις
Οι κινητοποιήσεις των τελευταίων ημερών συνοδεύτηκαν από ένταση έξω από το αλβανικό κοινοβούλιο.
Εκατοντάδες διαδηλωτές επιχείρησαν να προσεγγίσουν το κτίριο, με αποτέλεσμα να σημειωθούν συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις.
Η αστυνομία έκανε χρήση δακρυγόνων και νερού υπό πίεση για να διαλύσει το πλήθος, ενώ διαδηλωτές απάντησαν πετώντας αυγά, πέτρες και άλλα αντικείμενα.
Σύμφωνα με τις αρχές, τραυματίστηκαν 15 αστυνομικοί, ενώ πραγματοποιήθηκαν 25 συλλήψεις.
Ανησυχία για την αστυνομική βία
Η οργάνωση Albanian Helsinki Committee εξέφρασε έντονη ανησυχία για την κλιμάκωση της έντασης, καταγγέλλοντας δυσανάλογη χρήση βίας από τις δυνάμεις ασφαλείας.
Σε ανακοίνωσή της ζήτησε ανεξάρτητη διερεύνηση των επεισοδίων, επισημαίνοντας ότι έγινε χρήση δακρυγόνων χωρίς προειδοποίηση, καθώς και γκλομπ εναντίον διαδηλωτών.
Την ίδια ώρα, έξω από αστυνομικό τμήμα των Τιράνων συγκεντρώθηκαν εκατοντάδες πολίτες ζητώντας την απελευθέρωση των συλληφθέντων, φωνάζοντας το σύνθημα «Απελευθερώστε τα παιδιά».
Η επένδυση που διχάζει την Αλβανία
Το επίμαχο σχέδιο προβλέπει, πέραν της ανάπτυξης στην περιοχή του Ζβέρνετς, και τη μετατροπή του ακατοίκητου νησιού Σαζάν — πρώην στρατιωτικής βάσης της κομμουνιστικής περιόδου — σε υπερπολυτελή τουριστικό προορισμό.
Η κυβέρνηση Ράμα υποστηρίζει ότι πρόκειται για μια στρατηγική επένδυση που θα ενισχύσει την οικονομία και θα αναβαθμίσει τον τουρισμό της χώρας.
Οι αντίπαλοι του έργου, ωστόσο, θεωρούν ότι η ανάπτυξη αυτή απειλεί ανεπανόρθωτα το φυσικό περιβάλλον, ανοίγει τον δρόμο για ιδιωτικοποίηση προστατευόμενων περιοχών και αποτελεί ακόμη ένα σύμβολο της στενής διαπλοκής πολιτικής εξουσίας και μεγάλων οικονομικών συμφερόντων.
Με τις κινητοποιήσεις να συνεχίζονται καθημερινά και τη συμμετοχή να αυξάνεται διαρκώς, η υπόθεση εξελίσσεται σε μία από τις σοβαρότερες πολιτικές και κοινωνικές κρίσεις που αντιμετωπίζει σήμερα η κυβέρνηση της Αλβανίας.