Η επίσκεψη θεωρείται κομβικής σημασίας, καθώς πραγματοποιείται σε μια περίοδο έντονης κινητικότητας στο Κυπριακό και εν μέσω των προσπαθειών του διεθνούς οργανισμού για επανεκκίνηση της διαπραγματευτικής διαδικασίας.
Μια επίσκεψη που «κλείδωσε»
Σύμφωνα με πληροφορίες, η απόφαση για την επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες έχει ήδη ληφθεί, με τις τελικές διευθετήσεις να αφορούν πλέον μόνο την ακριβή ημερομηνία της άφιξής του στη Λευκωσία.
Η εξέλιξη έρχεται μία ημέρα μετά τις δηλώσεις του Προέδρου της Δημοκρατίας, Νίκου Χριστοδουλίδη, ο οποίος είχε προαναγγείλει σημαντικές εξελίξεις γύρω από το Κυπριακό, αφήνοντας να εννοηθεί ότι επίκειται νέα διπλωματική κινητικότητα.
Ο Γενικός Γραμματέας αναμένεται να έχει χωριστές συναντήσεις με τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη, επιχειρώντας να δημιουργήσει τις προϋποθέσεις για ουσιαστική πρόοδο και επανέναρξη των συνομιλιών.
Παράλληλες διεργασίες στη Νέα Υόρκη
Η επίσκεψη συμπίπτει χρονικά με τις εξελίξεις στα Ηνωμένα Έθνη.
Ο Ειδικός Αντιπρόσωπος του Γενικού Γραμματέα στην Κύπρο και επικεφαλής της ΟΥΝΦΙΚΥΠ, Κασίμ Ντιάν, ενημερώνει το Συμβούλιο Ασφαλείας για τις τελευταίες εξελίξεις επί του εδάφους, με βάση τις πρόσφατες εκθέσεις του Αντόνιο Γκουτέρες για τις Καλές του Υπηρεσίες και τη δύναμη των Ηνωμένων Εθνών στην Κύπρο.
Οι ενημερώσεις αυτές θεωρούνται καθοριστικές, καθώς αποτυπώνουν την εικόνα που επικρατεί στο νησί και διαμορφώνουν το πλαίσιο μέσα στο οποίο κινείται ο διεθνής οργανισμός.
Στο προσκήνιο και η Ευρωπαϊκή Ένωση
Η κινητικότητα δεν περιορίζεται μόνο στα Ηνωμένα Έθνη.
Το επόμενο διάστημα αναμένονται και αποστολές από πλευράς Ευρωπαϊκής Ένωσης, με τον νέο ειδικό απεσταλμένο της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ραφαέλε Φίτο, να προετοιμάζει ήδη κύκλο επαφών τόσο στην Κύπρο όσο και στην ευρύτερη περιοχή.
Οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να διαδραματίσουν πιο ενεργό ρόλο στις εξελίξεις, ιδιαίτερα μετά τη σαφή σύνδεση της προόδου στο Κυπριακό με την πορεία των ευρωτουρκικών σχέσεων.
Δεκαέξι χρόνια μετά τον Μπαν Κι-μουν
Η τελευταία φορά που Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ επισκέφθηκε την Κύπρο ήταν τον Ιανουάριο του 2010, όταν ο Μπαν Κι-μουν πραγματοποίησε επαφές με τον τότε Πρόεδρο της Δημοκρατίας Δημήτρη Χριστόφια και τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Ντερβίς Έρογλου.
Στόχος εκείνης της επίσκεψης ήταν η επιτάχυνση των διαπραγματεύσεων, οι οποίες τότε βρίσκονταν σε εξέλιξη, χωρίς όμως να οδηγήσουν τελικά σε συμφωνία.
Οι επισκέψεις που σημάδεψαν την ιστορία του Κυπριακού
Η παρουσία ενός Γενικού Γραμματέα του ΟΗΕ στην Κύπρο δεν αποτελεί ποτέ μια απλή εθιμοτυπική επίσκεψη.
Σχεδόν κάθε κάθοδος κορυφαίου αξιωματούχου του Οργανισμού συνοδεύτηκε από σημαντικές πολιτικές εξελίξεις και έγγραφα που καθόρισαν την πορεία του Κυπριακού.
Ο Κουρτ Βαλντχάιμ πραγματοποίησε συνολικά τέσσερις επισκέψεις στο νησί, με σημαντικότερη εκείνη του 1979, όταν επιτεύχθηκε η Συμφωνία Κυπριανού – Ντενκτάς των δέκα σημείων, η οποία επιβεβαίωνε τη Συμφωνία Υψηλού Επιπέδου Μακαρίου – Ντενκτάς του 1977 και προωθούσε την αποστρατικοποίηση και την οικοδόμηση εμπιστοσύνης.
Ιδιαίτερα καθοριστικές υπήρξαν και οι επισκέψεις του Κόφι Ανάν στις αρχές της δεκαετίας του 2000. Μετά τις συναντήσεις του με τον Γλαύκο Κληρίδη και τον Ραούφ Ντενκτάς, παρουσιάστηκε το πρώτο Σχέδιο Ανάν, το οποίο κυριάρχησε στις πολιτικές εξελίξεις μέχρι και τα δημοψηφίσματα του 2004.
Μια νέα προσπάθεια σε μια κρίσιμη περίοδο
Η επικείμενη επίσκεψη του Αντόνιο Γκουτέρες πραγματοποιείται σε μια συγκυρία κατά την οποία παρατηρείται αναθέρμανση του διεθνούς ενδιαφέροντος για το Κυπριακό.
Με τον ΟΗΕ να επιδιώκει τη διατήρηση της διαδικασίας ζωντανής, την Ευρωπαϊκή Ένωση να ενισχύει την εμπλοκή της και τις διπλωματικές επαφές να πυκνώνουν, οι επόμενες εβδομάδες αναμένονται ιδιαίτερα κρίσιμες για την πορεία του εθνικού ζητήματος.
Η παρουσία του ίδιου του Γενικού Γραμματέα στην Κύπρο αποτελεί σαφές μήνυμα ότι τα Ηνωμένα Έθνη επιθυμούν να διαδραματίσουν ενεργό ρόλο στις εξελίξεις, επενδύοντας πολιτικό κεφάλαιο σε μια νέα προσπάθεια επανέναρξης του διαλόγου, έπειτα από χρόνια στασιμότητας.