Με χαμηλές προσδοκίες αλλά με σαφή στόχο προσέρχονται οι δύο πλευρές στη νέα συνάντηση του Προέδρου της Δημοκρατίας Νίκου Χριστοδουλίδη με τον Τουρκοκύπριο ηγέτη Τουφάν Έρχιουρμαν, την Τετάρτη 26 Αυγούστου, υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών.
Η συνάντηση πραγματοποιείται σε μια κρίσιμη συγκυρία για το Κυπριακό, καθώς ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ Αντόνιο Γκουτέρες έχει θέσει ως στόχο την προετοιμασία νέας διευρυμένης συνάντησης και την επανέναρξη ουσιαστικών διαπραγματεύσεων.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά δηλώνει έτοιμη να εργαστεί προς αυτή την κατεύθυνση, επιδιώκοντας ουσιαστική συζήτηση και πρόοδο στα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης, με ιδιαίτερη έμφαση στο άνοιγμα νέων σημείων διέλευσης. Ωστόσο, μέχρι σήμερα δεν έχει διαφανεί συγκεκριμένη συμφωνία στο συγκεκριμένο ζήτημα.
Το πρώτο μεγάλο τεστ
Η συνάντηση της 26ης Αυγούστου θα αποτελέσει ουσιαστικά ένα πρώτο τεστ για το κατά πόσο υπάρχει πραγματική πολιτική βούληση να προχωρήσει η διαδικασία πέρα από τις δηλώσεις.
Η Λευκωσία επιδιώκει να υπάρξει συγκεκριμένη προετοιμασία για την επόμενη διευρυμένη συνάντηση και να δημιουργηθεί μια πιο συστηματική διαδικασία επαφών μεταξύ των δύο ηγετών. Η ελληνοκυπριακή πλευρά έχει μάλιστα εισηγηθεί συχνότερες συναντήσεις, ακόμη και μία ή δύο φορές την εβδομάδα, ώστε να επιταχυνθεί η προεργασία.
Μέχρι στιγμής, ωστόσο, η εικόνα παραμένει συγκρατημένη. Η πρόσφατη συνάντηση των δύο διαπραγματευτών ολοκληρώθηκε χωρίς συγκεκριμένο αποτέλεσμα στο θέμα των νέων σημείων διέλευσης, ενώ συνεχίζεται η καταγραφή των συγκλίσεων από προηγούμενες διαπραγματεύσεις.
Το ζήτημα της ατζέντας
Εδώ βρίσκεται και η βασική δυσκολία.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά επιδιώκει η κινητικότητα που έχει δημιουργηθεί υπό την αιγίδα των Ηνωμένων Εθνών να οδηγήσει ξανά στην ουσία του Κυπριακού: στην επανέναρξη των διαπραγματεύσεων και στην αξιοποίηση του συμφωνημένου πλαισίου και των συγκλίσεων που έχουν ήδη επιτευχθεί.
Την ίδια ώρα, από τουρκοκυπριακής πλευράς καταγράφονται κινήσεις και δημόσιες παρεμβάσεις που η ελληνοκυπριακή πλευρά θεωρεί ότι μετατοπίζουν τη συζήτηση σε άλλα ζητήματα.
Το ζητούμενο, επομένως, δεν είναι απλώς να υπάρξει ακόμη μία συνάντηση των δύο ηγετών.
Το πραγματικό ζητούμενο είναι ποια ατζέντα θα επικρατήσει.
Τα σημεία διέλευσης ως βαρόμετρο
Τα νέα οδοφράγματα έχουν αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία, καθώς αποτελούν ένα από τα πιο άμεσα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης που θα μπορούσαν να δημιουργήσουν ένα θετικό κλίμα ανάμεσα στις δύο κοινότητες.
Στο τραπέζι βρίσκεται, μεταξύ άλλων, η πρόταση για ταυτόχρονο άνοιγμα σημείων στην περιοχή της Μιας Μηλιάς και στον άξονα Αθηένου–Πυροΐου–Αγλαντζιάς.
Μια συμφωνία σε αυτό το επίπεδο θα μπορούσε να αποτελέσει ένα πρώτο χειροπιαστό αποτέλεσμα.
Αντίθετα, νέα καθυστέρηση θα ενίσχυε την εικόνα ότι η κινητικότητα γύρω από το Κυπριακό παραμένει περισσότερο πολιτική παρά ουσιαστική.
Το μεγάλο στοίχημα
Η 26η Αυγούστου δεν αναμένεται να λύσει το Κυπριακό.
Μπορεί όμως να δείξει εάν υπάρχει έδαφος για να ξαναρχίσει μια πραγματική διαδικασία.
Ο ΟΗΕ έχει ήδη καταστήσει σαφή την πρόθεσή του να προχωρήσει σε νέα διευρυμένη συνάντηση, αφού προηγηθεί η απαραίτητη προετοιμασία. Το επόμενο βήμα, συνεπώς, βρίσκεται πλέον σε μεγάλο βαθμό στα χέρια των δύο πλευρών.
Για την ελληνοκυπριακή πλευρά, το μήνυμα είναι ότι η κινητικότητα πρέπει να μετατραπεί σε ουσιαστική πολιτική διαδικασία.
Για την τουρκοκυπριακή πλευρά, η συνάντηση θα αποτελέσει ευκαιρία να αποδείξει εάν η δηλωμένη πρόθεση για λύση μπορεί να μεταφραστεί σε συγκεκριμένες κινήσεις.
Και τελικά, αυτό θα είναι το πραγματικό αποτέλεσμα της 26ης Αυγούστου:όχι οι δηλώσεις, αλλά το αν θα υπάρξει το επόμενο συγκεκριμένο βήμα.