Η εικόνα του κέντρου της Λευκωσίας, με κλειστά καταστήματα, ανενεργά κτίρια και μειωμένη εμπορική και κοινωνική δραστηριότητα, συνεχίζει να προκαλεί έντονο προβληματισμό. Παρά τις δεκάδες μελέτες, σχεδιασμούς και εξαγγελίες των τελευταίων ετών, η κυπριακή πρωτεύουσα εξακολουθεί να αναζητεί τη δυναμική που θα της επιτρέψει να επανέλθει στον ρόλο της ως ζωντανό διοικητικό, οικονομικό και πολιτιστικό κέντρο.
Μπροστά σε αυτή την πραγματικότητα, το Επιστημονικό Τεχνικό Επιμελητήριο Κύπρου απευθύνεται απευθείας στον Νίκος Χριστοδουλίδης, ζητώντας πολιτική παρέμβαση στο ανώτατο επίπεδο, ώστε να υπάρξει αποτελεσματικός συντονισμός μεταξύ των αρμόδιων υπουργείων και του Δήμος Λευκωσίας.
Με επιστολή του προέδρου του ΕΤΕΚ, Κωνσταντίνου Κωνσταντή, κατατίθεται ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο προτάσεων, το οποίο στοχεύει στην αναζωογόνηση του αστικού κέντρου και ειδικότερα της Λεωφόρου Μακαρίου, που θεωρείται κομβικό σημείο για την επανεκκίνηση της οικονομικής και κοινωνικής ζωής της πόλης.
Από τις εισηγήσεις στην εφαρμογή
Το Επιμελητήριο υποστηρίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη σχεδίων και μελετών. Αντίθετα, εκείνο που απουσιάζει είναι η αποτελεσματική υλοποίηση, η ολοκλήρωση των έργων και η συνεργασία μεταξύ των αρμόδιων φορέων.
Για τον λόγο αυτό εισηγείται τη λήψη άμεσων θεσμικών και ρυθμιστικών μέτρων, όπως η απλοποίηση των διαδικασιών αδειοδότησης για αλλαγές χρήσης κτιρίων, η ενεργοποίηση εγκαταλελειμμένων ή ανενεργών ιδιοκτησιών, η παροχή κινήτρων για ανακαινίσεις και μόνιμη κατοίκηση στο κέντρο, καθώς και η αξιοποίηση διατηρητέων οικοδομών που παραμένουν αναξιοποίητες.
Παράλληλα, προτείνεται η δημιουργία ψηφιακού μητρώου ανενεργού κτιριακού αποθέματος, ώστε να υπάρχει σαφής εικόνα των διαθέσιμων ακινήτων και να διευκολυνθεί η αξιοποίησή τους.
Η Λεωφόρος Μακαρίου ως πιλοτικό μοντέλο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη Λεωφόρο Μακαρίου, η οποία σύμφωνα με το ΕΤΕΚ μπορεί να αποτελέσει το πρώτο πεδίο εφαρμογής ενός νέου μοντέλου αστικής αναζωογόνησης.
Μεταξύ των παρεμβάσεων που προτείνονται περιλαμβάνονται η ενίσχυση της σκίασης και του πρασίνου, η βελτίωση του φωτισμού και της σήμανσης, η εγκατάσταση σύγχρονου αστικού εξοπλισμού, η αξιοποίηση των ισογείων χώρων για εμπορικές και πολιτιστικές δραστηριότητες, καθώς και η προώθηση μορφών ήπιας κινητικότητας και καλύτερης προσβασιμότητας.
Στόχος είναι η δημιουργία ενός πιο φιλικού και ελκυστικού αστικού περιβάλλοντος που θα ενθαρρύνει την επιστροφή κατοίκων, επισκεπτών και επιχειρήσεων στο κέντρο της πόλης.
Ανάγκη για πολιτική βούληση
Το ΕΤΕΚ θεωρεί ότι η επιτυχία οποιουδήποτε σχεδίου εξαρτάται από τη σαφή πολιτική βούληση και τον αποτελεσματικό συντονισμό μεταξύ των υπουργείων Εσωτερικών, Οικονομικών και Μεταφορών, Επικοινωνιών και Έργων.
Όπως υπογραμμίζεται στην επιστολή, απαιτείται «σαφής πολιτική εντολή στο ανώτατο επίπεδο, δια-υπουργικός συντονισμός, δέσμευση πόρων και θεσμοθετημένη παρακολούθηση της εφαρμογής».
Προς αυτή την κατεύθυνση, προτείνεται η δημιουργία ενός ειδικού «Κέντρου Παράδοσης» (Delivery Office) για το αστικό κέντρο της Λευκωσίας, με συγκεκριμένο επικεφαλής, σαφές χρονοδιάγραμμα δράσεων, μετρήσιμους δείκτες προόδου και ετήσιο δημόσιο απολογισμό.
Το στοίχημα της πρωτεύουσας
Η Λευκωσία βρίσκεται σήμερα μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή. Η αναζωογόνηση του ιστορικού και εμπορικού της κέντρου δεν αποτελεί μόνο ζήτημα αισθητικής ή ανάπτυξης, αλλά θέμα ταυτότητας και βιωσιμότητας της ίδιας της πρωτεύουσας.
Το μήνυμα του ΕΤΕΚ είναι ξεκάθαρο: η Λευκωσία δεν χρειάζεται άλλες διαπιστώσεις. Χρειάζεται συντονισμό, αποφασιστικότητα και άμεση δράση. Η επιτυχία θα κριθεί όχι από τις νέες εξαγγελίες, αλλά από το κατά πόσο οι προτάσεις θα μετατραπούν σε έργα που θα αλλάξουν την καθημερινότητα των πολιτών και θα επαναφέρουν ζωή στην καρδιά της πόλης.