Οι προσδοκίες είναι υψηλές, όχι επειδή αναμένεται άμεση λύση, αλλά επειδή από τη σημερινή διαδικασία θα διαφανεί εάν υπάρχει πραγματική προοπτική επανεκκίνησης των συνομιλιών ή αν το Κυπριακό θα εισέλθει σε ακόμη μία περίοδο στασιμότητας.
Η πολιτική βούληση στο επίκεντρο
Το χθεσινό δείπνο εργασίας, το οποίο πραγματοποιήθηκε σε θετικό κλίμα, δημιούργησε συγκρατημένη αισιοδοξία. Ο Πρόεδρος Νίκος Χριστοδουλίδης έκανε λόγο για μια ουσιαστική συζήτηση που κάλυψε όλες τις βασικές πτυχές του Κυπριακού — από τις συγκλίσεις και τη μεθοδολογία μέχρι τα Μέτρα Οικοδόμησης Εμπιστοσύνης και το ενδεχόμενο μιας νέας διευρυμένης διάσκεψης.
Την ίδια στιγμή, ο Αντόνιο Γκουτέρες εμφανίζεται αποφασισμένος να αξιοποιήσει το πολιτικό του κύρος, επιδιώκοντας να αφήσει ως παρακαταθήκη ένα συγκεκριμένο πλαίσιο προόδου πριν από την ολοκλήρωση της θητείας του στον ΟΗΕ.
Το μεγάλο ζητούμενο
Το βασικό ερώτημα παραμένει αν οι δύο πλευρές είναι διατεθειμένες να κάνουν τα αναγκαία βήματα ώστε να δημιουργηθούν οι προϋποθέσεις για ουσιαστική επανέναρξη των διαπραγματεύσεων.
Η ελληνοκυπριακή πλευρά επιμένει στη συνέχιση των συνομιλιών από το σημείο όπου διακόπηκαν στο Κραν Μοντανά, στη βάση των σχετικών ψηφισμάτων του Συμβουλίου Ασφαλείας και της συμφωνημένης διζωνικής δικοινοτικής ομοσπονδίας.
Από την άλλη πλευρά, η τουρκοκυπριακή ηγεσία και η Άγκυρα εξακολουθούν να προβάλλουν τη θέση περί κυριαρχικής ισότητας και λύσης δύο κρατών, μια προσέγγιση που απέχει σημαντικά από το υφιστάμενο πλαίσιο των Ηνωμένων Εθνών.
Ο ρόλος του Γκουτέρες
Ο Γενικός Γραμματέας του ΟΗΕ έχει ξεκαθαρίσει ότι ο Οργανισμός δεν μπορεί να επιβάλει λύση, μπορεί όμως να δημιουργήσει τις συνθήκες ώστε οι δύο πλευρές να προχωρήσουν σε ουσιαστικό διάλογο.
Η προσωπική του εμπλοκή, οι συνεχείς επαφές με όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη και η πολιτική δέσμευση που εξέφρασε δημόσια καταδεικνύουν ότι θεωρεί το Κυπριακό μια από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες της διεθνούς διπλωματίας στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η σημασία των σημερινών ανακοινώσεων
Το ενδιαφέρον πλέον στρέφεται στις δηλώσεις που θα ακολουθήσουν μετά την ολοκλήρωση της κοινής συνάντησης.
Εάν υπάρξει ανακοίνωση για συγκεκριμένα επόμενα βήματα, όπως η προετοιμασία μιας νέας άτυπης πολυμερούς συνάντησης ή ένας σαφής οδικός χάρτης για επανέναρξη των συνομιλιών, θα πρόκειται για την πιο ουσιαστική εξέλιξη των τελευταίων ετών.
Αντίθετα, μια γενική διακήρυξη προθέσεων χωρίς συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα θα διατηρήσει την αβεβαιότητα και θα αφήσει ανοικτό το ερώτημα κατά πόσο υπάρχει πραγματικά κοινό έδαφος για πρόοδο.
Η Κύπρος μπροστά σε μια νέα ευκαιρία
Το Κυπριακό βρίσκεται ξανά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι.
Οι γεωπολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, ο αυξημένος ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και η προσωπική εμπλοκή του Αντόνιο Γκουτέρες δημιουργούν ένα παράθυρο ευκαιρίας που δύσκολα θα παρουσιαστεί ξανά στο άμεσο μέλλον.
Το αν αυτή η ευκαιρία θα μετατραπεί σε πραγματική πρόοδο ή θα προστεθεί στις πολλές χαμένες στιγμές της ιστορίας του Κυπριακού θα εξαρτηθεί από τις πολιτικές αποφάσεις που θα ληφθούν τις επόμενες ώρες και ημέρες.